https://www.empik.com/pasje/literatura-piekna-polska-ranking-top-10,137222,a
ranking literatury polskiej Empik.
Pozycja nr 5 - "Zdążyć przed Panem Bogiem".
Powiem tak:
1) to jest pulicystyka a nie literatura.
2) mam wątpliwości czy to jest polska literatura albo polska publicystyka - sam autor uważał się za Żyda, przepytująca go dziennikarka także nigdy nie ukrywała swojego żydowskiego pochodzenia. Akcja dzieje się w Warszawie - ale w gettcie - w środowisku stricte żydowskim. Owszem jest to bardzo ciekawy przykład twórczości mniejszości narodowych i ważny dokument epoki ale... Czy nasz? A sprawę dodtkowo gmatwa jeden fakt: oboje prowadzili rozmowę po polsku - nie ma wersji "pierwotnej" w jidysz. I bądź tu mądry*...
3) książka bsardzo dobrze oddaje koszmarne realia życia w gettcie, niestety mocno zakłamuje obraz walk z niemcami - p.Edelmann z przyczyn ideologicznych pomijał lub baaaaardzo marginalizował rolę bojowników Żydowskiego Związku Wojskowego - którzy brali na siebie główny ciężar starć i to nad których "fortecą" powiewała polska flaga. O pamięć po tych BOHATERACH wypadałoby trochę zawalczyć. Jak na razie żydowska lewica z BUND-u i ŻOB zawłaszcza całą pamięć i chwałę dla siebie...
4) p.Edelman przekłamuje także inne kwestie - przypomnę - archeolodzy niedawno badali bunkier przy ul Miłej w którym samobójstwo popełnił dowódca ŻOB p.Anielewicz a z którego p.Edelman miał w ostatniej chwili ucieć jedynym niestrzeżonym przez szwabów wyjściem - odsłonięte relikty nijak nie pasują do opowieści. (ale odsłonięto tylko niewielką część)**
*
Jeśli ta książka ma w ogóle pozostać w obiegu czytelniczym niezbędne jest wydanie krytyczne z obszernym wstepem i przypisami wykonanymi przez historyków. Także żydowskich.
_______________________________________________________________________________________
*Podobny dylemat: czy ALeksandra Grina zaliczyć do polskiej fantastyki? Był synem polskiego zesłańca. Pisał i publikował po rosyjsku...
** odpowiedź na pytanie o autentyczność relacji przyniosłoby być może badanie bunkra poprowadzone do końca - z odsłonięciem wszystkich pomieszeń, podjęciem, obdukcję i identyfikacją wszystkich szczątków ludzkich.

© 2024 Andrzej Pilipiuk | Wszystkie prawa zastrzezone| Realizacja: AS DIGITAL